“Wij zijn geen ‘police force’, zoals de politie is in sommige andere landen, maar een ‘police service’. Dienstbaar zijn zit in ons DNA. Dat betekent dat we ons steeds afvragen hoe we de samenleving het beste kunnen dienen — en dat begint bij een organisatie waar iedereen zich gezien, gewaardeerd en veilig voelt,” zegt Erik.
“Het begint bij een organisatie waar iedereen zich gezien, gewaardeerd en veilig voelt”
Monsma kwam in 2019 bij de politie, met een achtergrond in internationale samenwerking en een sterk gevoel voor rechtvaardigheid. Zijn persoonlijke drijfveer? Ervoor zorgen dat iedereen in de organisatie mee kan doen, ongeacht zichtbare en onzichtbare verschillen. Want een veilige en inclusieve organisatie ontstaat niet vanzelf: inclusiviteit vraagt aandacht, moed en doorlopende inzet.
“De wettelijke taak die de politie heeft, kunnen we alleen goed uitvoeren als we de samenleving in al haar diversiteit met open vizier tegemoet blijven treden. Een randvoorwaarde is dat die diversiteit in onze organisatie wordt weerspiegeld, dat we deze waarderen en professioneel blijven ontwikkelen,” legt Erik uit. Daarom werken we sinds 2021 vanuit een nieuw perspectief aan de thema’s diversiteit, inclusie en vakmanschap. Door het voorkomen en bestrijden van discriminatie en racisme zorgen we voor veiligheid in onze teams én voor alle burgers.”
Van intentie naar gedrag
Het VIT-project richt zich onder andere op de leidinggevenden, omdat zij expliciet een verantwoordelijkheid dragen en een voorbeeldfunctie hebben in bijvoorbeeld het aanpakken van grensoverschrijdend gedrag. Het programma is geen papieren model, maar concreet en praktijkgericht. Leidinggevenden krijgen in een zorgvuldig opgebouwd vierdaags traject inzichten, vaardigheden en handvatten aangereikt om te bouwen aan een veilige en inclusieve werkomgeving.
Wat dit programma bijzonder maakt, is dat het niet alleen top-down werkt. Naast de leidinggevenden spelen teamversterkers een sleutelrol. Deze collega’s zonder leidinggevende functie worden opgeleid om geluiden van de werkvloer op tafel te brengen en het team scherp te houden op thema’s rondom inclusie. School voor Coaching was nauw betrokken bij het versterken van diverse sleutelrollen. Niet bij het ontwikkelen van het programma zelf, maar wél bij het opleiden van de interne trainers tot coach en het trainen van de teamversterkers. Dit partnership bracht de coachende vaardigheden in huis die nodig zijn om niet alleen kennis over te dragen, maar ook gedrag te veranderen.
“Het is een kunst om je eigen projecties buiten te houden, zodat je vrij en onafhankelijk kunt teruggeven wat er speelt”
Zelfreflectie en normstelling
Tijdens de vier dagen nemen de deelnemers een diepe duik in hun eigen achtergrond, drijfveren en blinde vlekken. Waarom reageer je zoals je reageert? Hoe beïnvloeden stereotypering, vooroordelen en groepsmechanismen jouw leiderschap? Het programma is zorgvuldig opgebouwd:
- Dag 1: persoonlijke verhalen en zelfreflectie;
- Dag 2: wetenschappelijke inzichten over thema’s als discriminatie, microagressies en uitsluiting;
- Dag 3: oefenen met normstellende gesprekken, ondersteund door trainingsacteurs;
- Dag 4: actieplannen maken voor het eigen team, gericht op blijvende verandering.
Deze intensieve dagen zijn geen vrijblijvende oefening. Zoals Erik het zegt: “Bij de politie werken betekent dat je een belofte doet, ook naar elkaar. Zonder expliciete normstelling kan er geen veiligheid ontstaan.”
De rol van teamversterkers
Teamversterkers krijgen bij School voor Coaching een speciale coach-light training. Hun opdracht is niet om problemen op te lossen, maar om te spiegelen en te versterken, zonder het eigenaarschap van de leidinggevenden of het team over te nemen. Het vraagt stevig staan, reflectief vermogen én een goed begrip van grenzen. Zoals een van de betrokkenen het treffend zegt: “Het is een kunst om je eigen projecties buiten te houden, zodat je vrij en onafhankelijk kunt teruggeven wat er speelt.” Erik herkent de uitdaging voor de teamversterkers: “De grootste uitdaging is dat er snel naar ze gekeken wordt van ‘fix dit even voor ons MT’. Maar een teamversterker moet juist leren: wat is van mij, en wat niet? Laat het eigenaarschap daar waar het hoort.”
Moedige, soms lastige gesprekken
Een belangrijk inzicht is dat inclusie niet alleen over de intentie van gedrag gaat, maar vooral over effect: hoe komt gedrag over bij collega’s? Hoe herken je onbewuste patronen in jezelf en je team? En hoe oefen je als leidinggevende invloed uit om een veilig werkklimaat te bevorderen? Dat vraagt moedige, soms lastige gesprekken — en die zijn te oefenen. Op verzoek van Politie Midden-Nederland dacht School voor Coaching mee over hoe dat oefenen een plek kon krijgen in de trainingen. Zo ontstond het idee om te werken met trainingsacteurs. Maar voordat zij in de leiderschapstrainingen werden ingezet, werden eerst de interne trainers zelf begeleid in hoe je effectief samenwerkt met acteurs. Die extra investering bleek waardevol: het gaf de trainers niet alleen meer zelfvertrouwen, maar zorgde er ook voor dat het werken met acteurs in de MT-trainingen vanaf het begin goed uit de verf kwam. Het resultaat? Meer impact en meer ruimte om die cruciale gesprekken echt te oefenen.
De deur naar echte verandering
Het programma is nu zo’n anderhalf jaar bezig en de eerste resultaten zijn zichtbaar. Teams benoemen zelf hun belangrijkste actiepunten, zoals het aanpakken en bespreekbaar maken van grappig bedoelde maar grensoverschrijdende opmerkingen aan de koffietafel, het beter ondersteunen van collega’s met een neurodivergent brein of het verkleinen van de afstand tussen leidinggevenden en de werkvloer.
Toch is niemand hier naïef over: dit werk is nooit ‘af’. Inclusiviteit is een doorlopend leerproces dat vraagt om aandacht, borging en blijvende dialoog. Erik ziet het als een positieve beweging: “Tien jaar geleden was het besef dat dit belangrijk is veel kleiner. Nu groeit het bewustzijn en dat opent de deur naar echte verandering.”
Wat deze samenwerking bijzonder maakt
Voor School voor Coaching was dit traject een voorbeeld van echt meedenken en co-creëren. Niet kant-en-klare oplossingen bieden, maar luisteren, aanpassen, testen en leren wat in deze unieke context werkt. Coaching, leiderschap en organisatieontwikkeling kwamen hier prachtig samen, met één helder doel: bijdragen aan een politieorganisatie waar iedereen zich gezien, gewaardeerd en veilig voelt.
Wil jij met je organisatie aan de slag?
Benieuwd hoe een incompany-traject eruit kan zien voor jouw organisatie? Neem contact met ons op — we onderzoeken graag samen wat past.
- Lees meer over onze incompany-dienstverlening
- Of plan een vrijblijvend verkennend gesprek.
