Een intern conflict is een botsing tussen verlangens, overtuigingen of waarden in jezelf.
We denken bij conflict vaak aan botsingen tussen mensen: teams die elkaar niet meer verstaan, standpunten die verstenen. Maar volgens Leonne Timmermans, opleider bij School voor Coaching, zijn interne conflicten minstens zo bepalend voor hoe we ons voelen en gedragen.
“Een intern conflict is een botsing tussen verlangens, overtuigingen of waarden in jezelf. Het zijn ambivalenties die we waarschijnlijk allemaal wel kennen: controle versus vertrouwen, autonomie versus verbinding, vrijheid versus zekerheid. We voelen ze allebei. En dat schuurt.”
Menselijk, maar niet altijd helpend
Leonne ziet dit soort interne conflicten als iets heel menselijks. Niet als iets dat we direct moeten oplossen, maar als iets wat er nou eenmaal is. “Vanuit onze menselijke natuur zijn we geneigd om snel te beslissen: is dit veilig of niet? Hoor jij bij mijn stam of niet? En ook vanuit aanpassingszin zijn we geneigd snel te beslissen. Doe ik het goed? Hoor ik erbij?”.
“Maar het maakt ook dat we polariseren, in onszelf”, vervolgt ze. “We kiezen partij in ons eigen hoofd. Óf het een (vrijheid), óf het ander (zekerheid). En dat helpt niet.”
Zo voeden we de innerlijke tweestrijd in ons dagelijks denken. Denk aan de behoefte om het werk zelf te doen vanuit controle, terwijl je verlangt naar vertrouwen op de ander. Denk aan de mensen om je heen de ruimte willen geven, maar vrezen om zelf grip te verliezen. Of als coach te willen luisteren, maar jezelf betrappen op de behoefte om te fixen.
“Door snel voor de ene kant te kiezen, kunnen we de andere kant niet meer zien. Daarmee vermijden we de spanning in onszelf en reduceren we de nuance die bij een keuze komt kijken”, legt Leonne uit. “Alsof de tweestrijd in onszelf niet mag bestaan.”
“Persoonlijk vind ik dat een van de belangrijkste vaardigheden die er is. Voor mezelf, én als coach, naar de ander. Maar die vraagt wel levenslang oefening.”
Leren bij het ongemak te blijven
Veel interne conflicten hebben hun wortels in onze vroege overtuigingen. We leren dat ‘voor jezelf kiezen’ egoïstisch is, of dat ‘doen’ waardevoller is dan ‘zijn’. “Ik zie geregeld mensen die zich onbewust identificeren met het idee: ik ben nuttig, dus ik ben,” vertelt Leonne. “Hun bestaansrecht hangt samen met wat ze doen, niet met wie ze zijn. Dat levert intern conflict op, want ergens in hen leeft óók het verlangen naar rust, ruimte of gewoon alleen maar zijn.”
Volgens haar vraagt persoonlijke ontwikkeling om het leren balanceren tussen die tegenpolen. Niet óf vrijheid óf zekerheid, maar bewegen tussen beide. Het vermogen om heen en weer te kunnen bewegen en te kunnen kiezen wat op dat moment het best is voor jezelf, de ander en de context waarin je je bevindt.
Leonne: “Leren bij het ongemak van een intern conflict te kunnen blijven, stelt je in staat om niet in een automatische reactie te schieten, maar bewust te kiezen voor effectief gedrag. Iets wat we in coaching ‘responsflexibiliteit’ noemen. Persoonlijk vind ik dit een van de belangrijkste vaardigheden. Voor mezelf, én als coach, naar de ander. Maar die vraagt wel levenslang oefening.”
Aanwezig bij de ander
De weg uit een intern conflict is dus niet het zo snel mogelijk oplossen ervan. Het begint bij vertragen en onderzoeken. Bij het bewustworden van beide tegenpolen en het toelaten van de spanning tussen die twee.
Wie leert om dat ongemak te verdragen, ontwikkelt een dieper bewustzijn. En dat bewustzijn is goud waard. In coaching, in coachend leiderschap, in het leven. “Als je jezelf beter leert verstaan in die tegenstrijdigheden, kun je keuzes maken die jou en jouw situatie écht helpen”, vat Leonne samen.”
Ze besluit: “Het werken met interne conflicten vraagt moed. De moed om jezelf te bevragen, te vertragen en nieuwsgierig te blijven, juist als het spannend wordt. Iets waar we tijdens de opleidingen veel aandacht aan geven. Want door beter te begrijpen wat er in jezelf speelt, kun je in je gesprekken als coach of leidinggevende ook echt aanwezig zijn bij de ander.”
Bij School voor Coaching leer je om het interne conflict bij jezelf en de ander te herkennen en het ongemak te verdragen. Dit doen we bijvoorbeeld bij de opleiding Coachtechnieken, die Leonne Timmermans verzorgt.
