Terwijl ik ga zitten, voel ik het: maar dit gesprek gaat helemaal niet over één persoon. Dit gaat over het geheel.
De directeur opent. “De stijl van leidinggeven wordt als te direct ervaren. Mensen voelen zich niet veilig. Er is een drempel om vragen te stellen.”
De teamleider knikt. De kaak gespannen, de blik strak. Natuurlijk, ik ben het probleem, zie ik hem denken. Ik kijk naar de directeur. Goede intentie, dat voel ik. Maar ook de neiging om snel te willen oplossen. En daar, tussen die twee, spanning en zorg, ontstaat precies de dynamiek die het team ook voelt.
De teamleider zoekt naar woorden. “Ik snap dat mensen het zo ervaren, maar…” De zin blijft hangen.
Maar ik doe zo mijn best?
Maar ik krijg geen support?
Maar ik sta hier alleen?
De valkuil: één persoon als oplossing
Ik zie het vaker gebeuren. Eén persoon wordt aangewezen als het probleem. Dan is het overzichtelijk, dan hoeven anderen niet te kijken naar hun eigen aandeel. Maar leiderschap is nooit een soloverhaal.
Wat als het team niet spreekt omdat het jaren geen leidinggevende heeft gehad? Wat als de directeur ingrijpt vanuit machteloosheid? Wat als we allemaal bijdragen aan een systeem waarin ‘te direct’ zichtbaar is, maar ‘niet écht durven spreken’ onzichtbaar blijft?
Ik besluit het gesprek een andere richting te geven: “Wat als we niet vragen wat jij moet veranderen als teamleider, maar hoe jullie samen deze dynamiek in stand houden?”
Er valt een stilte. Dit keer geen stilte van spanning, maar van nieuwsgierigheid. De teamleider kijkt op. De directeur leunt iets achterover. De energie verschuift van verdedigen naar onderzoeken. Dat is vaak het moment waarop échte gesprekken beginnen.
De moed om anders te kijken
Het gesprek eindigde anders dan verwacht. Niet met een lijst van wat de teamleider moest veranderen, maar met een plan om samen te kijken naar het geheel, naar ieders aandeel. Als begeleider voelde ik trots. Niet omdat het ‘gelukt’ was, maar omdat we even durfden te blijven in wat moeilijk is. Echte verandering begint niet bij jij, maar bij wij.
Herken je deze dynamiek?
Waar zit jij nog in de jij in plaats van wij?
PS: Gebaseerd op een echte situatie. De namen en details zijn aangepast, maar de spanning en de les zijn universeel.
Anne is creatief directeur van School voor Coaching. Je ontmoet Anne in onze kennismakingsworkshops en als opleider bij twee van de leiderschapstrainingen.
