‘De rode draad is dat ik chaotisch ben’, zegt ze. ‘Dat mensen mij soms niet kunnen volgen in alles wat ik doe en denk. Maar ik wil jullie laten weten waar ik vandaan kom. Jarenlang was ik extreem gestructureerd en gedisciplineerd, wat altijd resulteerde in succes. Drie studies verder ontdekte ik: dit maakt me niet gelukkig. Nu ben ik op zoek naar een nieuw evenwicht, ook al ziet dat er van buiten rommelig uit.’
Er volgt een stilte.
Dit is zo’n moment waarop het spannend wordt in een team.
Wordt ze beoordeeld? Of wordt ze ontvangen?
Er wordt geknikt. Iemand leunt iets naar voren en zegt: ‘Dank je wel dat je dit deelt. Hierdoor begrijp ik je beter.’ Een ander voegt toe dat het helpt om haar achtergrond te kennen. Je ziet haar schouders zakken; de spanning die eerst voelbaar was, maakt plaats voor opluchting.
Even later volgt een ander, ook zichtbaar geraakt:
‘Ik ben juist zo hard aan het werk om zachter te worden. Naar anderen. Naar mezelf. Ik hoop dat jullie dat zien, ook als het me niet altijd lukt.’
En zo gaat het verder.
Eén voor één komen teamleden tevoorschijn. Niet met hun functie, niet met hun expertise of met hun opgebouwde professionele identiteit, maar met datgene wat er onder ligt: twijfel, verlangen, hoop om gezien te worden in wie ze werkelijk zijn.
En dát is spannend. Want in elk beginnend team speelt dezelfde, universele vraag onder de oppervlakte:
Hoor ik erbij?
Ben ik hier veilig genoeg om mezelf te laten zien?
In de startfase van een team is bijna iedereen bezig met aftasten. We kijken naar elkaar om te bepalen wat de norm is, hoe direct we mogen zijn, hoeveel emotie gepast is, hoe kritisch we kunnen klinken zonder buiten de groep te vallen. De vluchtenergie is hoog; we passen ons aan, houden ons in, laten vooral zien wat veilig voelt en wat binnen de ongeschreven regels past.
En precies daarom is je uitspreken zo moedig.
Niet omdat de inhoud per se zo groots of meeslepend is, maar omdat je jezelf zichtbaar maakt in een omgeving waarin de verhoudingen nog niet zijn uitgekristalliseerd.
Halverwege de bijeenkomst zegt iemand:
‘Eerlijk? Ik dacht eerst: dit is veel te spannend. Maar nu voel ik dat dit precies is wat we nodig hadden.’
Daar, in die verschuiving van spanning naar verbinding, ontstaat iets wat je niet kunt afdwingen met teamafspraken of zorgvuldig geformuleerde kernwaarden op een flip-over.
Veiligheid ontstaat niet door afspraken op papier.
Veiligheid ontstaat wanneer iemand de eerste stap zet om zichtbaar te worden en merkt dat anderen volgen.
Dat is misschien wel de belangrijkste les voor elk beginnend team, en eigenlijk voor ieder mens dat deel uitmaakt van een groep: erbij horen begint niet bij aanpassen, maar bij tevoorschijn komen.
Anne is creatief directeur van School voor Coaching. Je ontmoet Anne in onze kennismakingsworkshops en als opleider bij twee van de leiderschapstrainingen.
Kom jij naar onze kennismakings-workshop?
Maandelijks organiseren we bij School voor Coaching onze kennismakingsworkshop. Kom sfeer proeven, maak kennis met onze pijlers en vraag Anne het hemd van het lijf!
