Je leert jezelf pas echt kennen in de ontmoeting met de ander.”
Carlijn vertelt hoe haar begrip van liefdesenergie vorm kreeg toen zij opleidingen volgde bij een van haar leermeesters, Piet Weisfelt.
“Hij werkt met liefdesenergie,” zegt ze. “Dat is echt zijn verhaal. En dat raakte me zo diep dat het ook mijn weg werd. Je kunt jezelf eindeloos onderzoeken, reflecteren, analyseren. Dat kan én ken ik als psycholoog goed. Maar uiteindelijk gaat het niet alleen over wat je allemaal van binnen weet. Het gaat over wat je van jezelf tegenkomt in de ontmoeting met de ander. Dáár leer je wie je bent, en hoe het stroomt. De ander werkt namelijk als een spiegel. Je lijf reageert, je voelt van alles, je denkt van alles. Wanneer je je daar bewust van wordt en dat durft te benutten, kan er echt contact ontstaan en gaat het stromen.”
Carlijn vervolgt: “Echt contact ontstaat wanneer je vanuit nieuwsgierigheid of verlangen de ander durft te ontmoeten. Door eerlijk te zijn over wat je nodig hebt, of door de vraag te stellen die eigenlijk net te spannend voelt. En het meest verbindend is als je dat doet met een open hart, zonder te veroordelen.”
Dit is waar volgens Carlijn een ontmoeting op de grens plaatsvindt. Een precair gebied van echtheid, juist omdat het er spannend is, en waar de beweging kan ontstaan.
Waar we vaak blijven staan: vóór de grens
“Veel mensen voelen angst bij het aangaan van intimiteit,” legt Carlijn uit. “Bang dat het te dichtbij komt, dat ze worden afgewezen, dat er iets rauws zichtbaar wordt. Dus blijven ze vóór die grens staan. Maar daarmee laat je jezelf niet echt zien. Je houdt jezelf weg uit de ontmoeting.”
Het is een paradox: we willen verbinden, maar blijven weg uit angst voor wat er op de grens gebeurt, terwijl juist dat wegblijven de verbinding belemmert. Misschien is dat precies waarom dit thema zoveel oproept, omdat veel van ons die plek herkennen. In coachgesprekken, in vriendschappen, liefdesrelaties of binnen families.
Het is een paradox: we willen verbinden, maar blijven weg uit angst voor wat er op de grens gebeurt, terwijl juist dat wegblijven de verbinding belemmert.”
Tegelijkertijd benadrukt Carlijn dat het niet gaat over voortdurend op die grens leven. “Niemand kan continu in dat spanningsveld staan. Je hebt ook momenten van comfort nodig. En gesprekken mogen ook gewoon heerlijk oppervlakkig zijn. Maar in een gezond intern systeem is er wél een verlangen naar ontwikkeling. Naar het gevoel dat je leeft, groeit, beweegt. Liefdesenergie gaat daarom niet alleen over licht en zachtheid. Het is juist ook aards, confronterend, eerlijk. Het hoort bij het leven met zijn volle kleuren. Licht én donker.”
Waar voor eenieder de grens van de ontmoeting ligt, is ook persoonlijk. Wat voor de één al spannend is, voelt voor een ander nog veilig.
“De grens is persoonlijk,” zegt Carlijn. “En hij verschuift ook. Iemand die van nature in de fight modus komt, vindt het op de grens misschien al een hele oefening om te zeggen: ‘Ik vind het spannend.’ Voor iemand in de flight modus kan de grens liggen bij het in gesprek blijven en benoemen wat niet fijn is: ‘Ik vind het niet fijn als we elkaar niet laten uitpraten’.
Aan tafel met de familie
Met de komende kerstdiners in gedachten spreken we verder over voorbeelden waar liefdesenergie juist wel of niet kan stromen. Voor Carlijn is de familietafel een treffend voorbeeld.
“Kerst kan echt een pressure cooker zijn”, vertelt ze. We willen het gezellig hebben met elkaar en een heerlijk diner op tafel zetten. En we denken dat we de verbinding beschermen door vooral niets spannends aan te raken.”
Maar die harmonie kan schijnveiligheid zijn. “Gesprekken blijven aan de oppervlakte hangen. En als jij iets inbrengt dat werkelijk over jou gaat, zoals een worsteling of iets wat je bij de ander ziet, kan het zomaar worden weggewuifd. Niet omdat mensen niet willen, maar omdat het te spannend voelt: Laten we het gezellig houden.”
De vraag is dan: wat kun jij zelf doen, zonder te forceren en zonder jezelf terug te trekken?
Carlijn: “Je kunt niet verwachten dat iemand iets doet wat hij niet kent. Maar jij kunt wel initiatief nemen. Je kunt eerlijk zijn over wat er in jou leeft. Je kunt echt luisteren naar wat de ander zegt. Je kunt woorden geven aan wat je voelt of ervaart, of simpelweg aanwezig zijn. Op het moment dat je dat doet, ontstaat er mogelijk een diepere laag. Je beweegt naar de grens. Daar begint de echte ontmoeting.”
Wat kun jij zelf doen, zonder te forceren en zonder jezelf terug te trekken?”
Recht van initiatief, recht van weigering
Carlijn legt uit dat spanning niet alleen over de situatie zelf gaat, maar vaak over wat er in ons afspeelt. “Mensen zeggen dat ze een vraag niet stellen om de ander maar niet voor het hoofd te stoten. Maar meestal zijn ze bang om zélf afgewezen te worden. Dus blijven ze voor de grens. En dan gebeurt er niet zoveel.”
Wat helpt, is onderzoeken waarom je niet beweegt: is het angst? Timing? Voorzichtigheid? “Wanneer je initiatief neemt richting de grens,” zegt Carlijn, “wees je er dan van bewust dat de ander altijd mag weigeren. Als iemand zegt: ‘Daar wil ik het nu niet over hebben’, zegt dat niets over jou. Het zegt alleen dat de ander daar nu niet wil ontmoeten.”
“En het omgekeerde geldt ook. Als iemand wél op je vraag ingaat, als iemand zich gezien voelt en kan ontvangen wat je brengt, dan kan het gaan het stromen. Dan ontstaat er intimiteit. Dan zit je opeens in een heel mooi, diep gesprek.”
Ze lacht: “Het vraagt wel om blijvende oefening hoor. En soms ook de moed om op te staan van de stoel naast degene met wie je geen gesprek wil voeren, en te gaan zitten naast degene waar je écht iets van wil weten. Of om eerlijk het gesprek aan te gaan met een familielid met wie het schuurt. Niet met oordeel, maar met nieuwsgierigheid.”
Tot slot
Dit artikel wil niets voorschrijven. We kunnen niet weten wat voor jou werkt. Of waar voor jou de grens ligt. Maar misschien is één vraag helpend, omdat hij openlaat wat het antwoord mag zijn:
Met wie zou jij, heel klein, een beweging naar de grens kunnen maken? Niet om iets te forceren, maar om iets mogelijk te maken, zodat het kan stromen?
Misschien is dát waar liefdesenergie begint. Niet bij grootse woorden, maar bij de subtiele verschuiving die ontstaat wanneer je jezelf een beetje meer laat zien en inbrengt.
We wensen je mooie gesprekken tijdens de feestdagen!
Bij School voor Coaching leer je om naar de spanning te bewegen in gesprekken. Dit doen we bijvoorbeeld bij de opleiding Coachtechnieken of de opleiding Coaching voor Professionals, die Carlijn Hoogeveen verzorgt.
