Je eigen systeem beïnvloedt je waarneming als coach doordat je persoonlijke geschiedenis, overtuigingen en lichamelijke reacties als een filter werken tussen wat er werkelijk gebeurt en wat jij waarneemt. Elke coach brengt zichzelf mee de ruimte in, inclusief alle ervaringen, patronen en aannames die in de loop der jaren zijn opgebouwd. De vragen hieronder helpen je te begrijpen hoe dit filter werkt en wat je eraan kunt doen.
Wat zijn blinde vlekken in je waarneming als coach?
Blinde vlekken in je waarneming als coach zijn die gebieden waar je eigen systeem onbewust de informatie die je ontvangt kleurt, filtert of mist. Ze ontstaan doordat je brein patronen herkent op basis van eerdere ervaringen en die automatisch invult, zonder dat je je daar bewust van bent. Juist omdat ze buiten je bewuste aandacht vallen, zijn ze lastig te zien.
Een blinde vlek kan zich op verschillende manieren manifesteren. Je merkt misschien dat je bij een bepaald type coachee steeds hetzelfde patroon ziet, terwijl een collega iets heel anders waarneemt. Of je reageert sterker op een specifiek thema dan de situatie vraagt. Dat is een signaal dat er iets in jouw systeem resoneert met wat de ander inbrengt.
Blinde vlekken zijn niet iets om je voor te schamen. Ze zijn menselijk en onvermijdelijk. Wat telt, is of je bereid bent ze te onderzoeken. Wie systemisch coachen bestudeert, leert hoe systemen en patronen uit het verleden doorwerken in het hier en nu, zowel bij de coachee als bij de coach zelf.
Hoe vormt je persoonlijke geschiedenis je waarneming?
Je persoonlijke geschiedenis vormt je waarneming doordat elke ingrijpende ervaring, elk geleerd patroon en elke onbewuste overtuiging een lens creëert waardoor je naar de wereld kijkt. Als kind leer je wat veilig is, wat gevaarlijk is, wat succes betekent en hoe je met conflict omgaat. Die lessen zitten diep en activeren zich automatisch, ook in een coachingsgesprek.
Stel dat je bent opgegroeid in een omgeving waar conflicten werden vermeden. Dan is de kans groot dat je als coach onbewust wegbeweegt van spanning in een gesprek, terwijl die spanning precies de plek is waar de coachee iets te leren heeft. Je persoonlijke geschiedenis stuurt dan je interventies, zonder dat je dat bewust kiest.
Dit werkt ook positief. Ervaringen met verlies, tegenslag of verandering kunnen je juist sensitiever maken voor subtiele signalen bij anderen. De vraag is niet of je geschiedenis een rol speelt, maar welke rol dat precies is en of die rol je helpt of belemmert als coach.
Welke rol spelen hoofd, hart en lijf bij objectief waarnemen?
Hoofd, hart en lijf spelen elk een eigen rol bij objectief waarnemen: het hoofd analyseert en interpreteert, het hart voelt de emotionele lading en het lijf registreert wat er non-verbaal en energetisch in de ruimte aanwezig is. Samen geven ze een veel vollediger beeld dan wanneer je alleen op je rationele analyse vertrouwt.
Wat het hoofd doet
Het hoofd ordent informatie, legt verbanden en formuleert hypothesen. Het is nuttig voor het begrijpen van structuren en patronen. Tegelijk is het hoofd ook de plek waar rationalisaties en aannames het snelst binnensluipen. Wie alleen vanuit het hoofd waarneemt, loopt het risico om te snel een verklaring klaar te hebben en daarmee voorbij te gaan aan wat er werkelijk speelt.
Wat hart en lijf toevoegen
Het hart geeft toegang tot de emotionele dimensie van een gesprek. Je voelt of iemand geraakt is, ook als de woorden dat niet zeggen. Het lijf registreert spanning, ontspanning, aarzeling en energie op een manier die het hoofd niet kan. Een plotselinge beklemming in je borst of een gevoel van zwaarte kan informatie zijn over wat er in het systeem van de coachee aanwezig is. Leren om die signalen te herkennen en bewust in te brengen, maakt je waarneming rijker en treffender.
Wanneer wordt je eigen systeem een storende factor?
Je eigen systeem wordt een storende factor wanneer het onbewust de regie overneemt in een coachingsgesprek. Dat gebeurt op het moment dat jouw reacties, interpretaties of interventies meer worden gestuurd door jouw eigen patronen dan door wat de coachee nodig heeft. Je bent dan feitelijk met jezelf bezig, ook al lijkt het alsof je met de ander bezig bent.
Herkenbare signalen zijn onder andere:
- Je voelt een sterke drang om de coachee te redden of te beschermen.
- Je raakt geïrriteerd of juist overdreven betrokken bij een bepaald thema.
- Je merkt dat je bepaalde vragen niet durft te stellen.
- Je gesprekken met een specifiek type coachee lopen steeds vast op hetzelfde punt.
- Je voelt je na een sessie uitgeput of juist onrustig, zonder duidelijke reden.
Deze signalen zijn geen falen. Ze zijn waardevolle informatie over waar jouw systeem raakt aan dat van de coachee. De uitdaging is om ze te herkennen voordat ze de ruimte overnemen. Dat vraagt moed: de bereidheid om naar de spanning toe te bewegen in plaats van ervan weg te lopen.
Hoe vergroot je bewustzijn van je eigen systeem als coach?
Je vergroot je bewustzijn van je eigen systeem als coach door regelmatig te reflecteren op je eigen reacties, patronen en aannames, bij voorkeur met begeleiding van een supervisor of intervisiegroep. Bewustwording ontstaat zelden alleen. Je hebt een spiegel nodig, en soms meerdere.
Concrete stappen die je hierbij helpen:
- Reflecteer na elke sessie op wat je hebt gevoeld, gedacht en in je lijf hebt ervaren. Schrijf het op zonder te oordelen.
- Ga in supervisie met een ervaren coach die je helpt om patronen te herkennen die jij zelf niet ziet.
- Beoefen meditatie of mindfulness om je bewustzijn van lichamelijke signalen te vergroten.
- Neem je eigen coachtraject serieus. Wie anderen coacht, heeft er baat bij om zelf ook gecoacht te worden.
- Bestudeer systemische patronen om te begrijpen hoe familiesystemen en organisatiesystemen doorwerken in het heden.
Bewustzijn van je eigen systeem is geen eindbestemming maar een voortdurend proces. Hoe meer je jezelf kent als instrument, hoe vrijer je bent in je waarneming en hoe treffender je interventies worden.
Hoe wij je helpen om je eigen systeem te leren kennen
Bij School voor Coaching staat het werken met je eigen systeem centraal in alles wat we doen. We geloven dat jij je belangrijkste instrument bent als coach en dat bewustwording van hoofd, hart en lijf de basis vormt voor effectieve en treffende interventies. Onze aanpak biedt je daarvoor concrete handvatten:
- Je leert je eigen patronen en blinde vlekken herkennen in een veilige leeromgeving.
- Je oefent met waarnemen vanuit hoofd, hart en lijf en leert die waarnemingen bewust in te brengen.
- Je werkt met systemische inzichten die je helpen te begrijpen hoe jouw geschiedenis doorwerkt in je coachingspraktijk.
- Je ontwikkelt de moed om naar spanning toe te bewegen, omdat daar de hefboom voor verandering ligt.
Wil je ervaren hoe wij dit in de praktijk brengen? Kom kennismaken en ontdek welke opleiding bij jou past. Of neem direct contact met ons op voor een persoonlijk gesprek.