Home/Inspiratie/Embodied Listening: een luisterrijke ervaring Interview Lichaamsgericht werken Coachend leiderschap

Embodied Listening: een luisterrijke ervaring

Interview met coach en organisatie-adviseur Paula Kolthoff

Trainer, (team-)coach en organisatieadviseur Paula Kolthoff heeft zich gespecialiseerd in Embodied Learning. Een onderdeel daarvan is Embodied Listening, dat zich goed leent voor mensen die coachen en leidinggeven. In dit interview maak je kennis met de vernieuwende werkvormen van choreografe Arawana Hayashi, die samen met Otto Scharmer vorm geeft aan TheoryU. Je ervaart lijfelijk dat je meer hoort en sneller tot de kern komt als je generatief gaat luisteren.

Tekst door Caroline Linssen

Wat is Embodied Learning?

“Embodied Learning is de term die ik gebruik voor leren via de intelligentie van het lichaam. Naast mijn werk als coach en trainer in organisatieontwikkeling heb ik als hobby altijd al diverse vormen van beweging onderzocht, van yoga en taichi tot Alexandertechniek en Pilates. Pas toen ik een workshop bijwoonde van de choreografe Arawana Hayashi, wist ik dat dit mijn bestemming was. Zij werkt met eenvoudige bewegingen zoals staan, lopen en draaien, van waaruit je ervaart hoe het is om helemaal aanwezig te zijn in een groep. Zo kwamen mijn werk en mijn hobby samen in een geïntegreerde aanpak die ik Embodied Learning noem. Ik geef nu een leergang Embodied Learning waarin ik coaches, trainers en leidinggevenden via lichaamsgerichte oefeningen train in leiderschapsvaardigheden.’

En Embodied Listening?

‘Embodied Listening is een belangrijke pijler van Embodied Learning. Als je werkelijk luistert met al je cellen, is dat een fysieke ervaring. Dan heb ik het over luisteren zoals innovatieve leiders dat voorstaan, zoals Otto Scharmer van TheoryU en Frederic Laloux die ‘Reinventing Organizations’ schreef. Het is een middel om te komen tot een duurzame transformatie die invloed heeft op jezelf en je omgeving. Je parkeert al je gedachten, associaties, meningen en reacties, zodat je volledig open en aanwezig bent voor wat zich aandient bij de ander. Scharmer noemt dat ‘Niveau-4 luisteren’, waarmee je de ander zijn wijsheid in kunt luisteren. Als je open ruimte bent voor de ander, komt er informatie naar boven die je allebei niet had vermoed.”

Is het te vergelijken met het empathisch luisteren van een psychotherapeut?

“Het gaat verder dan dat, want je luistert ook naar de ruimte tussen jou en de ander. Scharmer noemt het ‘generatief luisteren’, ofwel luisteren vanuit de toekomst. Je bent als luisteraar helemaal tot rust, klaarwakker, totaal aanwezig. Zo maak je verbinding met een onderliggende laag in de communicatie, die je liefde zou kunnen noemen. Je luistert naar de goedheid, de wijsheid en de moed van de spreker. Dit geeft toegang tot een staat van zijn waarin je allebei nieuwe mogelijkheden ziet. Dan ontstaat creativiteit. Je hebt in je lichaam concrete kennis over wat zich wil ontvouwen in de toekomst. Als je generatief luistert in het nu, krijg je informatie over de ‘emerging future’.”

Hoe kun je dat leren?

“Door je bewust te zijn van wat er zich in je lijf afspeelt als je in totale rust communiceert. Ik combineer lichamelijke oefeningen met luisteren, want de werkzame ingang is die via het lichaam. Je luistert bijvoorbeeld veel beter met een ontspannen buik. Dan luister je vanuit je midden, je totale aanwezigheid. Of vanuit verwondering, ook dat is een belangrijk aspect van leren. Diepgang rijst vanzelf op uit die ontspanning. Dit werk gaat over gewoontes en patronen loslaten. Een belangrijk element van Embodied Learning is de kunst van het niet weten, en van daaruit actie laten ontstaan.”

Wat kunnen leidinggevenden in organisaties hiermee?

“Embodied Learning gaat over het leren belichamen van hele essentiële maar subtiele leiderschapsvaardigheden. Jouw mate van invloed heeft veel te maken met hoe je je aandacht richt, en dat oefen je hiermee. Arawana Hayashi werkt met drie lichamen: het individuele lichaam, de sociale context waarin je je bevindt, en de aarde waarop we met zijn allen bewegen. De gezondheid van al die drie lichamen en de balans daartussen is voor de nieuwe leider van belang. De methode verbetert ook je presentatievaardigheden, en hoe je voor een groep staat. Door de oefeningen van Embodied Learning kan je veel meer impact hebben. Maar het zijn geen trucs! Je oefent je authentieke aanwezigheid, en leert voelen wanneer je daar bent en wat dat oproept bij je publiek. Als je volledig aanwezig bent, heb je meer effect.”

En wat kunnen coaches hiermee?

“Met Embodied Listening heb je tijdens een gesprek direct toegang tot een weten dat voorbij gaat aan denken en praten. Via alleen praten kom je daar niet. Daarom is dit ook zo relevant voor coaches. Je zet een bepaalde sfeer neer waarin mensen waarachtig zijn.”

Dat is niet iets wat je in één middag oppikt. Wat kan je overbrengen in een workshop?

“De ervaring van generatief luisteren. Als trainer heb ik jarenlang gewerkt op basis van allerlei theorieën, maar dat doe ik nauwelijks meer. We werken met de Mindfulness-bodyscan en verder doen we vooral oefeningen die gebaseerd zijn op de werkvormen van Arawana Hayashi: individueel, in tweetallen en in de hele groep. Daarna wisselen we ervaringen uit, want het is een gezamenlijk open onderzoek naar wat dat is, luisteren via je lichaam. Waar ik me voorheen kon vasthouden aan methodes en concepten, bevind ik me nu in een andere dimensie van leren die ook voor mezelf veel spannender is. Je weet immers niet altijd wat er gaat gebeuren, dat is helemaal afhankelijk van wat er zich voordoet. Deelnemers leren hele verschillende, vaak ook onverwachte dingen. Eén keer had ik een deelnemer in een keurig pak in mijn workshop, die ineens vertelde hoe hij bij iedereen die langs hem heen liep een ander gevoel van wind langs zijn gezicht voelde. Daar raakte hij ontroerd door. Zoiets gebeurt als je je antennes openvouwt en totaal intuïtief aanwezig bent.”

Wat mis je als je niet zou deelnemen?

“Een speelse ervaring van diep luisteren die je direct inzicht geeft in hoe je dat nog effectiever kan inzetten in je werk. Ikzelf ben nu heel anders, dieper in contact met mensen die ik ontmoet, ook privé. Je conversatie worden meer ontspannen en directer, je bent anders aanwezig en daar veranderen gesprekken door. Je zou ze inhoudsvoller kunnen noemen. Deze oefeningen hebben mijn leven veranderd. Ik heb lang boeddhisme beoefend, het richten van je aandacht en het oefenen in volledig aanwezig zijn. Maar tot ik deze oefeningen tegenkwam, had ik nog nooit zo’n concrete ervaring gehad van deel uitmaken van een steeds veranderend geheel. Bij mij viel alles ineens op zijn plek. Elk individu, elke groep mensen, elke organisatie is continu in beweging. Wat kan ik daar aan bijdragen? Als je je niet groter of kleiner maakt dan je bent, verandert je invloed. Dan kom je direct tot de kern.”

Meer informatie over Paula Kolthoff:
www.embodiedlearning.nl
www.werkruimte.com 

SchoolvoorCoaching | Opleidingen | Workshop Transformeer je Emoties en Denken met EFT - Yvonne Toeset
Workshop Transformeer je Emoties en Denken met EFT - Yvonne Toeset

Fysiek, emotioneel en mentaal sneller in balans

  • Start: 16 maart 2020
  • 2 dagdelen (09.30 tot 17.00)
  • 12 deelnemer(s)
  • 297,-
SchoolvoorCoaching | Opleidingen |  Training ReflAction
Training ReflAction

Non-verbale signalen begrijpen en benutten

  • Start: 10 februari 2020
  • 6 dagdelen & 2 coachgesprekken
  • 12 deelnemer(s)
  • 1644,-