Een MT dat over portefeuilles heen kijkt, richt zich op organisatiebrede doelen in plaats van alleen op individuele verantwoordelijkheidsgebieden. Dit vraagt om gezamenlijke besluitvorming, openheid over elkaars uitdagingen en de bereidheid om buiten je eigen domein te denken. Managementteam samenwerking ontstaat wanneer MT-leden hun energie richten op wat de organisatie als geheel nodig heeft, ook als dat ten koste gaat van hun eigen portefeuille.
Waarom werken MT-leden vaak vooral binnen hun eigen portefeuille?
MT-leden focussen van nature op hun eigen verantwoordelijkheidsgebied omdat ze daar afgerekend worden op resultaten. Je bent aangesteld als directeur HR, finance of operations en dat is waar je expertise ligt. Je meetbare succes hangt af van hoe goed jouw afdeling presteert, niet van hoe goed het MT als geheel functioneert.
Specialisatie versterkt dit patroon. Je hebt jaren ervaring opgebouwd in jouw vakgebied en bent daar de expert in. Het voelt logisch en veilig om je daar op te richten. Daarnaast vraagt je portefeuille al je volledige aandacht. Tussen de dagelijkse operatie, acute problemen en strategische vraagstukken binnen je eigen domein is er simpelweg weinig tijd over om je te verdiepen in de uitdagingen van collega’s.
De traditionele organisatiestructuur werkt silo’s ook in de hand. Afdelingen hebben hun eigen budgetten, doelen en prestatie-indicatoren. Deze structuur stimuleert MT-leden om hun eigen territorium te beschermen en te optimaliseren. Portefeuilleoverstijgend werken gebeurt dan alleen bij grote strategische beslissingen, niet in de dagelijkse gang van zaken.
Bovendien ontbreekt het vaak aan concrete prikkels om anders te werken. Zolang iedereen zijn eigen cijfers haalt, lijkt alles goed te gaan. Pas wanneer organisatiebrede uitdagingen niet opgelost raken, wordt duidelijk dat een MT meer moet zijn dan een verzameling afdelingshoofden.
Wat is het verschil tussen een MT dat functioneert en een MT dat echt samenwerkt?
Een MT dat functioneert komt bij elkaar om te rapporteren en te coördineren. Iedereen deelt updates over de eigen portefeuille, er worden praktische afspraken gemaakt en besluiten worden genomen over zaken die meerdere afdelingen raken. Dit werkt prima voor de operationele afstemming, maar het blijft een verzameling individuen die vooral hun eigen koers varen.
Een MT dat echt samenwerkt neemt integrale besluiten waarbij het belang van de organisatie voorop staat. Ook als dat betekent dat je eigen portefeuille daar nadeel van ondervindt. Je denkt actief mee over vraagstukken buiten je eigen domein en stelt kritische vragen aan collega’s vanuit oprechte betrokkenheid bij het grotere geheel.
Het verschil zie je terug in concrete situaties. Bij een functionerend MT zegt de directeur operations dat hij mensen tekort komt, waarna de directeur HR toezegt vacatures uit te zetten. Bij een samenwerkend MT onderzoeken ze samen waarom er krapte is, of het echt om meer mensen gaat of om andere werkprocessen, en welke prioriteiten organisatiebreed verschoven moeten worden.
In een samenwerkend MT hoor je ook andere taal. Niet “mijn afdeling heeft dit nodig” maar “wij staan voor deze organisatievraag”. Niet “dat is jouw probleem” maar “hoe kunnen we dit samen oplossen”. MT-leden nemen gezamenlijke verantwoordelijkheid voor resultaten, ook voor die buiten hun eigen portefeuille.
Het verschil zit ook in hoe vergaderingen verlopen. Een functionerend MT werkt een agenda af met rapportages en beslispunten. Een samenwerkend MT creëert ruimte voor diepere gesprekken over strategische dilemma’s, benoemt onderlinge spanningen en durft kwetsbaar te zijn over eigen onzekerheden.
Hoe creëer je als MT gezamenlijke focus op organisatiedoelen?
Begin met het expliciet formuleren van gedeelde organisatieambities die boven individuele portefeuilles uitstijgen. Niet alleen financiële doelen, maar ook strategische doorbraken die je als organisatie wilt realiseren. Zorg dat deze ambities concreet genoeg zijn om gedrag te sturen en dat ieder MT-lid zich daar persoonlijk aan verbindt.
Plan structurele momenten waarop je als MT werkt aan portefeuilleoverstijgende vraagstukken. Niet ad hoc wanneer er een crisis is, maar als vast onderdeel van je werkritme. Bijvoorbeeld een maandelijkse strategiesessie waarin je één organisatiebreed thema diepgaand bespreekt zonder de druk van acute besluitvorming.
Gebruik concrete werkvormen die samenwerking afdwingen:
- Laat MT-leden elkaars portefeuilles presenteren in plaats van hun eigen domein
- Formuleer gezamenlijke doelen waarop het hele MT afgerekend wordt, naast individuele portefeuilledoelen
- Creëer tijdelijke taskforces voor strategische vraagstukken met MT-leden uit verschillende domeinen
- Reserveer tijd in MT-vergaderingen voor collegiale consultatie over elkaars dilemma’s
Maak verwachtingen over managementteam samenwerking expliciet. Bespreek met elkaar wat jullie verstaan onder portefeuilleoverstijgend werken en welk gedrag daarbij hoort. Spreek elkaar aan wanneer iemand terugvalt in puur eigen belang behartigen.
Zorg dat beloningssystemen en prestatie-indicatoren aansluiten bij de gewenste samenwerking. Als MT-leden alleen beoordeeld worden op hun eigen portefeuille, blijven ze daar logischerwijs op focussen. Neem organisatiebrede resultaten en samenwerkingsgedrag mee in evaluaties.
Welke rol speelt psychologische veiligheid in portefeuilleoverstijgend werken?
Psychologische veiligheid is de basis voor échte samenwerking over domeinen heen. Zonder veiligheid blijven MT-leden vasthouden aan hun eigen portefeuille als verdedigingsmechanisme. Je durft je niet kwetsbaar op te stellen door toe te geven dat je iets niet weet of dat je hulp nodig hebt bij vraagstukken buiten je expertise.
In een veilige omgeving kun je als MT-lid openlijk zeggen dat een besluit goed is voor de organisatie maar lastig voor jouw afdeling. Je kunt spanningen benoemen zonder bang te zijn dat dit tegen je gebruikt wordt. Deze openheid is nodig om tot integrale besluitvorming te komen waarbij alle perspectieven op tafel liggen.
Vertrouwen binnen het MT bepaalt of je durft los te laten. Portefeuilleoverstijgend werken vraagt dat je soms controle afstaat over zaken die impact hebben op jouw domein. Dat doe je alleen als je erop vertrouwt dat collega’s jouw belangen meewegen en dat jullie samen tot betere oplossingen komen dan ieder voor zich.
Moed en authenticiteit werken als groeikatalysatoren. Wanneer één MT-lid de moed heeft om eerlijk te zijn over eigen twijfels of beperkingen, creëert dat ruimte voor anderen om hetzelfde te doen. Dit doorbreekt het patroon waarin iedereen de schijn ophoudt dat alles onder controle is binnen de eigen portefeuille.
Het durven benoemen van onderlinge spanningen is vaak de doorbraak naar echte samenwerking. Veel MT’s vermijden moeilijke gesprekken over conflicterende belangen tussen portefeuilles. Maar juist door deze spanningen expliciet te maken en gezamenlijk te onderzoeken, ontstaat ruimte voor systemische oplossingen die verder gaan dan compromissen.
Veiligheid bouw je niet van de ene op de andere dag. Het vraagt consequent gedrag van alle MT-leden, waarbij je elkaar uitnodigt tot openheid in plaats van te straffen voor kwetsbaarheid. Het vraagt ook dat je als MT tijd investeert in jullie onderlinge relaties, niet alleen in de inhoudelijke agenda.
Hoe School voor Coaching helpt MT’s portefeuilleoverstijgend samen te werken
Wij begeleiden managementteams bij het doorbreken van silo’s en het ontwikkelen van integrale samenwerking. Onze aanpak richt zich op zowel de structurele als de menselijke kant van portefeuilleoverstijgend werken, omdat beide nodig zijn voor duurzame verandering.
Onze werkwijze bij teamcoaching voor managementteams:
- We starten met het zichtbaar maken van huidige samenwerkingspatronen en de onderliggende dynamiek
- We faciliteren gesprekken over gedeelde organisatieambities en wat die van jullie als MT vragen
- We werken aan psychologische veiligheid zodat MT-leden elkaar kunnen uitdagen en ondersteunen
- We oefenen met concrete situaties uit jullie praktijk waarin portefeuillebelangen botsen
- We integreren hoofd, hart en lichaam: rationele analyse, emotionele verbinding en lichamelijke bewustwording
Onze systemische benadering helpt jullie kijken naar het MT als geheel in plaats van naar individuele leden. We onderzoeken welke patronen jullie samenwerking belemmeren en hoe die samenhangen met de bredere organisatiecontext. Dit leidt tot inzichten die verder gaan dan gedragstips.
Met bijna 30 jaar ervaring in leiderschapsontwikkeling combineren we professionele effectiviteit met menselijke warmte. We hebben oog voor resultaat én hart voor de mens. Dat maakt dat we zowel de strategische vraagstukken als de onderlinge verhoudingen kunnen begeleiden. Daarnaast bieden we een coachopleiding voor leidinggevende die helpt bij het ontwikkelen van coachend leiderschap binnen je organisatie.
Wil je onderzoeken hoe jullie MT sterker kan samenwerken over portefeuilles heen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over wat er speelt in jullie team en hoe wij kunnen bijdragen aan integrale samenwerking die blijft.