Home/Inspiratie/Psychologie van teams door Ans Tros Blog

Psychologie van teams door Ans Tros

Van ideaal tot oplichting

Enige tijd geleden was Henk Krol het haasje. Hij bleek in zijn vorige onderneming geen pensioengelden te hebben afgedragen. Pikant omdat  hij met zijn politieke partij juist opkomt voor de ouderen en hun pensioenaanspraken. De oprichter van de Alpe d'HuZes bleek toch een riante vergoeding te hebben ontvangen, terwijl eerder de boodschap was: We besteden al het geld aan het goede doel.

Zodra er sprake is van een beetje succes of groei, gaan allerlei onbewuste motieven meespelen in leiderschap en samenwerking. Andere agenda’s winnen aan invloed, er ontstaat gauw onenigheid en er wordt zelfs gedrag vertoond dat lijnrecht ingaat tegen de principes van de organisatie. Het is natuurlijk gemakkelijk om zondebokken aan te wijzen, maar hoe werkt succes in onze psyche en hoe werkt het in teams? Vanuit het systeemdenken weten we dat de voorgrond (leider) alleen de fout in kan gaan, omdat de achtergrond (bestuur) verzuimt om in te grijpen of zich om de tuin laat leiden.

Een paar veelvoorkomende denkfouten en effecten rondom leiderschap en teams:

1. Attributie

Als we falen of als succes uitblijft attribueren we dat maar al te graag aan de omstandigheden, de zogenoemde externe attributie.  Wanneer we slagen, dichten we het succes aan onszelf toe, de interne attributie.  We voelen ons blijer en zelfverzekerder als door onze bijdrage als team of ons leiderschap een initiatief succesvol is geworden.

2. Onze omgeving

Team, besturen of  fans zijn geneigd om  falen of succes te projecteren op en te vereenzelvigen met een persoon: De trainer wordt ontslagen na drie verloren wedstrijden. De succesvolle trainer daarentegen wordt op handen gedragen en aanbeden. De verleiding om als leider of als succesvol team naast je schoenen te gaan lopen wordt hierdoor groter.

3. Inflatie van het ego

Hoewel het verleidelijk is om succes aan jezelf of aan een team toe te schrijven is het ook gevaarlijk. Er kans op van inflatie van het ego. We gaan onszelf steeds machtiger en belangrijker vinden en daardoor ook onaantastbaarder.  Het is te herkennen aan het feit dat een leider steeds minder tegenspraak of feedback accepteert van zijn omgeving. Hij of zij ontsteekt bijvoorbeeld in woede  of dreigt wanneer kritiek aan zijn of haar adres wordt geuit. Ook teams kunnen zich gaan afzonderen van de organisatie en hun eigen plan gaan volgen.

4. Meelopers , jaknikkers en klokkenluiders

Het gaat pas helemaal mis als de overige teamleden of bestuursleden verzuimen hun plicht te vervullen. Veel voorkomende redenen zijn: angst voor hun positie, het willen voorkomen van een schandaal of het niet  in gevaar willen brengen van de partij, de gezamenlijke belangen of het schaden van vertrouwen. Een team of partij waar veel mensen met ruzie vertrekken of ontslagen worden geeft op zijn minst te denken over de interne cultuur. Uiteindelijk blijft er vaak een team van meelopers over. Klokkenluiders worden genegeerd of zelf tot zondebok gemaakt. Dit zijn algemeen menselijke mechanismen in onze psyche gebaseerd op angst en het niet willen schaden va het groepsbelang met alle gevolgen van dien.

5. Heeft teamcoaching zin?

Coaching van teams met sluimerende conflicten vraagt alertheid. Vaak is meteen voelbaar of er nog ruimte is voor een teamcoach. Een vraag  hierover geeft snel duidelijkheid: “Het lijkt wel alsof je hier op eieren moet lopen en heel voorzichtig moet zijn met wat je zegt, één verkeerd woord en je staat weer buiten”. Wordt dit krachtig ontkend, dan kun je voorspellen  dat je zo weer buiten staat als je feedback geeft over de interne cultuur. Zo weet je meteen waar je aan toe bent met het leiderschap van de eindverantwoordelijke én het team. 

SchoolvoorCoaching | Opleidingen | Leergang Coachend Leiderschap
Leergang Coachend Leiderschap

Doeltreffend schakelen tussen de rol van manager, leider en coach

  • Start: 20 november 2019
  • 28 dagdelen
  • 12 deelnemer(s)
  • 6604,-
SchoolvoorCoaching | Opleidingen | Training Teamcoachtechnieken
3-daags blok
Training Teamcoachtechnieken

Loslaten door het eigenaarschap te versterken

  • Start: 18 maart 2020
  • 8 dagdelen
  • 12 deelnemer(s)
  • 1807,-