Geen doorsnee klus, sleutelen aan het leiderschap bij zo'n van hiërarchie aan elkaar hangende organisatie als de politie...
"Leiderschap staat voor mij los van of je wel of geen leidinggevende functie bekleedt en dus ook los van hiërarchie. Ik denk dat elke professional of organisatie zijn leiderschap pas goed kan ontwikkelen door dit in verbinding met zijn omgeving te doen. Het is belangrijk om je te laten inspireren en je moet niet alles zelf willen verzinnen. Juist door actief het contact met je omgeving op te zoeken, kun je sneller en betere resultaten bereiken en antwoorden op vraagstukken vinden die je zelf nooit had kunnen bedenken. Het gebruik van social media helpt om nog gemakkelijker met je omgeving in verbinding te blijven en om hulp te vragen. Je virtuele team is veel groter dan je fysieke team, daar zit de winst. Leiderschap komt daarin ook in een andere context te staan. Rollen wisselen continu. Het ene moment leid je, het andere moment volg je. Je kiest wie je volgt, maar je kiest niet wie jou volgen."
Het CongresvoorCoaching gaat over We-coaching. Hoe past jullie workshop over social media daarin?
"Social media gaan over het opzoeken van interactie met bekenden en onbekenden, van elkaar leren, elkaar een stap verder helpen, oplossingen aanreiken, ideeën uitwisselen en mogelijk met elkaar nieuwe dingen creëren. Een voorbeeld: toen ik de training Verbindend Leiderschap in de GidsvoorCoaching zag staan, heb ik via LinkedIn Ans Tros uitgenodigd om met mij te linken en haar daar een vraag over te stellen. De ‘regel' binnen LinkedIn is echter om alleen iemand uit te nodigen die je goed kent en die jou ook kent. Ik heb Ans jaren geleden ontmoet tijdens een training, waar zij een dagdeel verzorgde. Ik dacht: ‘Ans heeft zoveel cursisten gezien, ze kent mij niet, dus waarom zou ze een uitnodiging van mij accepteren?' Dit was dus meteen een manier om uit te vinden hoe ikzelf en anderen omgaan met geschreven en ongeschreven regels van sociale media. Ze accepteerde mijn uitnodiging en wilde verder met mij spreken over Verbindend Leiderschap. Dergelijke leuke ervaringen met sociale media helpen me om bepaalde aannames los te laten en te experimenteren met geschreven en ongeschreven regels. Er zijn veel ‘oude' veronderstellingen die mensen ervan weerhouden om vrijer te zijn in social media en daarmee echte verbinding, samenwerking en co-creatie aan te gaan. Dat is overigens ook relevant voor niet-virtuele samenwerking."
Hoe word je specialist in de effecten van social media op organisatie- en leiderschapsontwikkeling?
"Ik leer door te doen, en van anderen. Er is niet echt een boek dat zegt hoe je met sociale media moet omgaan. Wel boeken over diverse sociale media instrumenten zoals wiki's en online communities. Een specialist wil ik mezelf niet noemen. Ik ben wel gericht op zoek naar hoe organisaties en professionals beter resultaatgericht kunnen samenwerken, ook online. Dit heeft immers gevolgen voor hoe ik hen goed kan adviseren en coachen."
Wat zijn de succesfactoren van social media in organisaties?
"Vertrouwen. Echt zijn. Onbaatzuchtig willen geven, jouw kennis delen, je kwetsbaar durven opstellen. Het idee loslaten dat je zelf alle wijsheid in pacht hebt of moet hebben; durf te vragen. Nieuwe dingen laten ontstaan zonder regie. Eerst geven, dan pas vragen. Resultaatgericht zoeken naar wat echt bruikbaar is."
Maar de virtuele wereld is bij uitstek anoniem. Je kunt je er juist anders, beter voordoen dan je bent.
"Natuurlijk willen mensen het beste van zichzelf laten zien. Maar de interactie via social media is niet onvoorwaardelijk. Je kunt unfollowed of ontvriend worden. Als mensen je niet geloven, ben je meteen uit beeld. Wat win je ermee om je anders voor te doen? Ik heb eens de vraag getwitterd: wat maakt het werken met social media zo makkelijk? Iemand antwoordde: wel verbonden maar niet gebonden. Dat is ook zo. Als het niet uitkomt, hoef ik niet te reageren. Een ander twitterde: omdat je geen ruis hebt als het gaat om uiterlijk en non-verbale communicatie. Het is heel helder waarom je contact zoekt. Juist fysiek contact maakt dat uiterlijkheden enorm afleiden, ook al omdat we denken dat we die goed kunnen interpreteren. We kunnen dus in de fysieke samenwerking van online samenwerking leren dat we ons minder moeten laten afleiden door uiterlijkheden en meer in het hier en nu communiceren. Kun je iets voor me betekenen? Is het bruikbaar? Zo niet, ook prima!"
Hoe zet je social media in bij Politie Haaglanden?
"De laatste twee jaar hebben we als team adviseurs meegedacht over het versterken van de afstemming tussen leidinggevenden, want in die samenwerking valt veel te winnen. We hebben een overlegstructuur voor hen ingericht. Op een gegeven moment hebben leidinggevenden zelf aangegeven dat ze behoefte hebben aan een manier om de samenwerking en informatie-uitwisseling te vergemakkelijken. Ze willen hun kostbare vergadertijd gebruiken voor een echte dialoog, en niet meer verspillen aan informatie-uitwisseling. Dus zijn voor hen virtuele kantoren gaan inrichten. Een plek waar men kennis kan delen, informatie uitwisselen, discussiëren en online aan documenten werken."
En, werkt het al?
"We zitten nu in de testfase. Mijn rol daarin is vooral niet duwen, maar volgen en kansen benutten. We maken het bewust niet groter dan nodig, we richten het virtuele kantoor in met functionaliteiten waar de leidinggevenden zelf om vragen. Is er behoefte aan meer, dan kijken we naar uitbreidingsmogelijkheden. Er komen steeds meer mensen met de vraag om voor hen virtuele kantoren in te richten. Als alle korpsen zoiets gaan doen, hebben we straks misschien één hele grote, landelijke community."
Hebben social media ook jouw persoonlijke wereld veranderd?
"Voor mij zijn LinkedIn en Twitter dé manieren geweest om te ondervinden in hoeverre we het lef hebben als niet-bekenden elkaar op te zoeken en kennis te delen. We zoeken allemaal het gemak, willen snel efficiënt resultaten bereiken. Sinds kort ben ik aan het experimenteren met Twitter. Eerst dacht ik: ik heb wel wat beters te doen dan die flauwekulberichtjes... Aan de andere kant waren er misschien wel meer professionals zoals ik die contact en inspiratie zoeken. Als ik een filmpje voor een presentatie zoek, kan ik dat zelf gaan googelen. Maar toen ik mijn vraag via Twitter uitzette, had ik binnen een half uur vier bruikbare reacties. Ook privé neemt het gebruik van sociale media een steeds grotere plek in mijn dagelijks leven in als het gaat om het filteren van de laatste nieuwtjes en weetjes op mijn interessegebieden en het extra virtuele contact met mijn vrienden en kennissen."
Volg Alfaris Lawalata via LinkedIn en Twitter
YouTube-clip ‘Social Media Revolution 2'
