Vraag nu gratis het nieuwe SvC Magazine aan!
Lees meer >
Hoe ben je op het idee gekomen om een competentiespel te ontwikkelen?
Tijdens de Leergang Coaching voor Professionals (LGP) maak je aan het eind van elk blok een reflectieverslag. Ik merkte dat ik het moeilijk vond om mijn competentieontwikkeling bij te houden. Dat moest toch eigenlijk heel anders kunnen. Ik kende andere spellen met kaarten waarin je dingen uitlegt en dacht: dat moet op mijn eigen vakgebied toch ook kunnen. Zo heb ik als afstudeeropdracht dit spel gemaakt. Tijdens mijn presentatie ging iedereen er enthousiast mee aan de slag, dat vond ik een bijzondere ervaring. Mijn leergangdocent Viva Meessen stimuleerde me om het verder te ontwikkelen. Ondertussen was ik mijn eigen bedrijfje aan het opzetten en ging ik met mijn eerste klant in gesprek, dus kwam ik allerlei vragen tegen. Wat voor soort coach ben ik? Welke coachvragen kan ik aan? Welke soort mensen heb ik wat te bieden? Hoe zit het met mijn coachcompetenties? Welke drijfveren of motivaties zitten er achter bepaalde belemmeringen die ik voel? Al die verschillende onderdelen van mijn spel 'Leve de competente coach!' zijn uit mijn praktijk voortgekomen.
Waarom ben je die Leergang voor Professionals eigenlijk gaan doen?
Ik had al een aantal korte coachtrainingen en coachworkshops gedaan, maar ik kon de vertaalslag naar mijn werk als leidinggevende bij Agis Zorgverzekeringen onvoldoende maken. Ik kwam regelmatig mensen tegen die vastliepen. "Joh, leuk wat je doet", zei ik dan, "maar je zit gewoon niet op je plek."
Dus deed ik coachtrajecten met mijn medewerkers. Op een gegeven moment gingen collega's een beroep op mij doen. Dat vond ik al een stuk prettiger omdat ik dan al minder zat met die twee petten van eindverantwoordelijke en coach. Zo groeide mijn behoefte om enerzijds gewoon beter onderlegd te raken en mijn vaardigheden uit te breiden, en anderzijds om van coaching mijn werk te gaan maken. Door een gesprek met een loopbaancoach werd duidelijk dat mijn toekomst in coaching ligt. Toen heb ik de stap gezet.
Je bedrijf heet dus niet voor niets 'Coach & Create'
Waar ik in een groot bedrijf tegenaan liep, is dat je wel je stempel kunt drukken door je manier van werken met je eigen team of afdeling, maar dat het toch maar om een druppeltje inkt gaat. Nu kan ik gewoon zelf iets neerzetten en creëren. Die naam was een bewuste keuze. Het gaat niet alleen om de ontwikkeling van degene die tegenover je zit. Ik maak zelf ook weer iedere keer nieuwe dingen door en zet ook nieuwe dingen neer. Ik wist eigenlijk al heel snel dat 'Create' in de naam van mijn bedrijf verwerkt moest worden. Het moest meer zijn dan alleen maar coachen.
Ik zie bij jou ook een enorme drive om dingen uit de grond te trekken. Dat vind ik een geweldige competentie voor een coach.
Dat klopt wel, het woord 'onmogelijk' staat niet in mijn woordenboek. Die rode lijn ontdekte ik pas later, dat is helemaal geen bewuste keuze geweest. Ontwikkeling of verandering, het opzetten van afdelingen of teams of nieuwe producten.... Ik ben nooit bang geweest voor verandering. Bij reorganisaties of overnames, een nieuwe locatie, een afdeling waar ik zat die opeens verplaatst werd of verkocht werd: altijd zat er ergens een verbetering in, altijd was er wel weer een kans. Blanco functieomschrijving? "Geeft niet hoor, ik vul hem wel in!"
De ultieme coachhouding: een grenzeloos optimisme dat het gaat lukken.
Precies, ik bekijk het altijd van een positieve kant. Als je ergens mee aan de slag gaat, dan kun je er invloed op hebben. Wat wil je nog meer?
Kun je iets meer vertellen over 'Leve de competente coach'?
Ik heb het spel ontwikkeld op basis van de coachcompetenties van St!R. Het leidt je van competentieanalyse naar ontwikkelplan. In het spel onderzoek je eerst als coach waar je bedreven in bent of wilt worden. Je kunt scoren op hoe leuk je iets vindt om te doen en kijkt hoe goed je bent in die competentie. Die twee zaken samen, die trouwens ook wel eens uiteen kunnen lopen, geven je een idee over waar je staat als coach.
Stel dat je als coach weet dat een offerte schrijven niet je sterkste punt is, maar voor je werk moet je soms concurreren met andere offertes. Je zult daar wel degelijk aandacht aan moeten besteden omdat je anders gewoon geen opdrachten krijgt. Dat kun je in het spel koppelen aan de competentie 'contracteren': dingen vastleggen, doelen stellen, jezelf committeren aan een bepaald resultaat.
Vervolgens bekijk je hoe je deze competentie kunt ontwikkelen. Heb je daar een gesprekspartner voor nodig, of een opleiding? Ken je iemand die heel erg goed is in offertes en ga je die vragen jouw offertes te checken of naar je doelstellingen te kijken? Het is belangrijk dat je daarna ook heel concreet een mijlpaal kiest, zodat je kunt meten in hoeverre je groei hebt doorgemaakt.
Doe je het spel met meer mensen, een intervisieclubje bijvoorbeeld, of kun je het voor jezelf doen?
Het is een mix. Je kunt het voor jezelf doen, al raad ik je wel aan iemand anders in je voornemens te betrekken als stok achter de deur. Maar je kunt het spel ook goed gebruiken in intervisies en opleidingen. Dan wordt het veel breder omdat je veel meer kunt uitwisselen. Je krijgt dan ineens allerlei input waar je misschien niet aan gedacht had en die je in ontwikkelplan mee wilt nemen.
Ik heb proefsessies gehouden met kleine en grote groepen, omdat ik juist zo heel benieuwd was naar de communicatie en uitwisseling die zou loskomen. Dat blijkt met vier tot zes mensen te werken, maar ook met een man of 25. De terugkoppeling is iets langer als je met een grote groep bent, maar inhoudelijk werkt het allemaal even goed.
Wat kan je ermee als zelfstandige coach?
In Nederland zijn enorm veel eenmanscoachbedrijfjes. In mijn tijd in het bedrijfsleven had ik ontzettend veel collega's, dus ik kon altijd wel bij iemand aankloppen. Dat mis ik als zelfstandig coach wel eens. Nu moet ik dat dus zelf regelen en organiseren, er tijd voor vrijmaken en moeite voor doen. Ik voel mezelf heel vrij om dingen met een collega-coach uit te wisselen. Een heel belangrijke voorwaarde om te leren en om open te staan voor input waar jezelf helemaal niet aan had gedacht, is dat je jezelf voldoende bloot kunt geven. Als je deze methode met anderen samen gebruikt, krijg je veel gesprekstof. Je hoort zo veel nieuwe dingen dat je echt even van je eilandje af stapt.
Hoe reageren mensen op het spel?
Een klant van mij zat enorm zat te worstelen met de overgangsfase van groter groeien en P&O afdelingen samenvoegen. Er was veel verschil in werkwijze rondom de inkoop van coaches en in verwachtingen in de samenwerking met coaches. Iedereen dacht daar anders over. Toen gaf ik aan, waarom gebruik je de competenties niet als uitgangspunt? Ga voor jezelf bedenken wat jullie als bedrijf vinden dat een coach in huis moet hebben om met jullie te kunnen samenwerken. En dan denk ik nou prima, over een week is het er.
Willen we coaches die allemaal een beetje hetzelfde kunnen of heb je daar diversiteit in? Bij welke vraag match je dan welke coach met iemand uit jouw personeelsbestand. Geweldig toch dat je daar op die manier inzicht in kunt krijgen?
Hoeveel tijd ben je met een spelletje kwijt?
Het varieert tussen een halfuur en twee uur. Als je twee uur de tijd hebt, neem je een hele diepgaande opdracht die je helemaal met elkaar uitwerkt. Dan heb je aan het eind een enorm goed inzicht in dat thema en een plan van aanpak voor de komende tijd. Je kunt ook twee opdrachten combineren. Je kunt een analyse maken van één bepaald competentiegebied. Maar soms loop je tegen meerdere dingen die je belemmeren in je ontwikkeling, of je voelt telkens weerstand tegen dingen die er van je worden gevraagd. Dan kun je er ook voor kiezen om die ijsberg af te graven en te onderzoeken wat daaraan ten grondslag ligt.
En hoe helpt het spel je dan?
Door je uit te vragen over waar je belemmering zit. Daar zit een structuur onder. Je gaat de diepte in totdat je op een punt komt dat je weet waar het hem in zit, Vervolgens maak je de omslag naar wat je ermee wilt doen, want je hebt niet veel aan alleen maar spitten. Het spel geeft inzicht, maar daar wil je ook wat mee bereiken. Je wordt continue uitgedaagd om ook die vervolgstappen aan te geven. Het spel is heel resultaatgericht. Durf vast te leggen: dit is de vraag, dit is het doel en als ik dat behaald heb, dan is het succesvol.
Het spel 'Leve de competentiecoach' kun je bestellen via managementboek.nl.